Balaban Dersi

Balaban Dersi Programımız

Balaban programımız hem yeni başlayanlara hem de daha önce çalmış olup eksiklerini gidermek isteyenlere açıktır.

Programı kursiyerin hedefine göre kuruyoruz; bu yüzden kayıttan önce kısa bir görüşme yapıyor ve beklentiyi açıkça konuşuyoruz.

Derslerimiz Ankara Çankaya Kolej'deki stüdyomuzda, haftanın yedi günü planlanabilen saatler içinde işlenir.

Çalgıyı Tanımak

Balaban, çift kamışlı ve silindirik delikli bir nefesli çalgıdır. Kafkasya ve Anadolu'da duduk ve mey adlarıyla da bilinen çalgılar aynı yapım mantığını paylaşır; aralarındaki farklar boy, delik yerleşimi ve kamışın genişliğinden doğar.

Gövde çoğunlukla kayısı ağacından yapılır. Bu ağacın yoğun ve az gözenekli yapısı, çalgının o tanınan yumuşak ve kadifemsi tınısını veren başlıca etkendir.

Ses alanı bir oktavla sınırlıdır ve bu sınır bir eksiklik değil, çalgının kimliğidir. Dağarın tamamı bu dar alan içinde kurulur ve anlatım gücü genişlikten değil, tek bir sesin işlenme biçiminden gelir.

Kamış: Sesin Asıl Kaynağı

Balabanın sesi kamıştan çıkar; gövde yalnızca bu sesi biçimlendirir. Kamış kamış bitkisinin gövdesinden yapılır, yassılaştırılır ve uçtaki açıklık bir kıskaçla ayarlanır.

Kıskacın konumu hem sesin yüksekliğini hem tonun karakterini değiştirir. Aşağı kaydırıldığında ses pesleşir ve yumuşar, yukarı alındığında tizleşir ve keskinleşir.

Kamış çalmadan önce ılık suda bekletilir. Kuru bir kamış titreşmez ya da düzensiz titreşir; bu bekleme süresi çalgının bakımının değil, her çalışmanın başlangıcının bir parçasıdır.

Üfleme, Ton ve Vibrato

Üfleme basıncı balabanda dar bir aralıkta tutulur. Basınç arttığında ses tizleşir ve sertleşir; azaldığında kesilir. Bu aralığı kararlı tutmak, dersin ilk dönemindeki asıl çalışmadır.

Diyafram desteği gereklidir. Göğüsten üflenen hava kısa sürede tükenir ve tonun sonu düşer; uzun bir cümleyi tonunu kaybetmeden bitirmek destekle mümkün olur.

Vibrato balaban anlatımının merkezindedir. Nefesle ya da parmakla üretilebilir; hızının ve genliğinin cümleye göre değişmesi beklenir, sabit bir vibrato bir süre sonra tekdüzeleşir.

Perde Düzeni ve Makam

Parmak delikleri eşit aralıklı değildir ve bazı sesler deliğin yarım kapatılmasıyla elde edilir. Bu yarım kapatmalar, Türk müziği ses sisteminin ara seslerine ulaşmayı sağlar.

Makam çalışması bu nedenle parmak tekniğinden ayrılamaz. Bir makamın kendine özgü sesleri, ancak deliklerin doğru oranda kapatılmasıyla yerine oturur.

Geçkiler ayrı çalışılır. Bir makamdan diğerine geçerken değişen tek bir sesin doğru yerleşmesi, bütün cümlenin duyulan rengini belirler.

Dağar ve Topluluk İçinde Balaban

Dağar ağırlıklı olarak Anadolu ve Kafkas ezgilerinden oluşur. Uzun havalar ve serbest ölçülü ezgiler, çalgının anlatım gücünü en açık gösteren bölümdür.

Toplulukta balaban çoğunlukla ezgiyi taşır. Ses düzeyi yüksek olmadığı için kalabalık düzeneklerde yerinin baştan ayrılması gerekir.

İkinci bir balabanın dem tutması geleneksel bir kullanımdır. Sürekli tutulan bu pes ses, ezginin üzerinde durduğu zemini kurar ve çalgının tınısını belirgin biçimde genişletir.

Çalgı Seçimi ve Bakım

Balaban alınırken gövdenin düzgünlüğü ve deliklerin temiz açılmış olması aranır. Kaba açılmış bir delik, yarım kapatmalarda kararlı bir ses vermez.

Kamış çalgının en çok yenilenen parçasıdır. Yedek kamış bulundurmak ve kamışı kutusunda saklamak, çalışmanın sürekliliği için gereklidir.

Gövde ahşap olduğu için nemden etkilenir. Çalışma sonrası içinin kurulanması ve çalgının doğrudan ısı kaynağından uzak tutulması, çatlamayı önleyen iki basit önlemdir.

Stüdyo Ankanom Hakkında

Ankanom Müzik Akademi, geleneksel müzik kuramını bugünün öğretim yöntemleriyle birlikte ele alan bir anlayışla çalışır. Balaban derslerinde her yeni konu, bir önceki konunun uygulamaya geçmiş olması koşuluyla açılır.

Birebir dersler ve onları destekleyen grup çalışmaları çocuklardan yetişkinlere her yaş için ayrı planlanır. Belirli bir düzeye gelen kursiyer, eğitmeni eşliğinde orkestra çalışmalarına katılabilir. Ayrıca haftalık ders dışında müzik teorisi ve solfej çalışmaları toplu ders olarak yürütülür.

Stüdyomuzda eğitimi verilen diğer geleneksel nefesli çalgı kursları: Kaval Dersi, Ney Dersi, Zurna Dersi, Duduk Kursu, Mey Kursu, Sipsi Dersi. Stüdyo Ankanom’da on iki oda bulunur; kafe, bahçe ve otopark aynı binadadır.

Çalışma Saatlerimiz ve İletişim

Stüdyomuz haftanın yedi günü 09:00 - 23:00 arasında açıktır; akşam saatlerinde de ders düzenlenebilir. Yüz yüze programlarımızın yanı sıra uzaktan balaban eğitimiyle ilgili sorularınız ve kayıt öncesi tanışma dersi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.